Matthew 15 in Greek

1Τότε προσέρχονται τῷ Ἰησοῦ ἀπὸ Ἱεροσολύμων Φαρισαῖοι καὶ γραμματεῖς λέγοντες·

ΤότεThenπροσέρχονταιcomeτῷtheἸησοῦto JesusἀπὸfromἹεροσολύμωνJerusalemΦαρισαῖοιPhariseesκαὶandγραμματεῖςscribesλέγοντες·saying;

2διὰ τί οἱ μαθηταί σου παραβαίνουσιν τὴν παράδοσιν τῶν πρεσβυτέρων; οὐ γὰρ νίπτονται τὰς χεῖρας ὅταν ἄρτον ἐσθίωσιν.

διὰBecause ofτίwhyοἱtheμαθηταίdisciplesσουof Youπαραβαίνουσινbreakτὴνtheπαράδοσινtraditionτῶνof theπρεσβυτέρων;elders?οὐNotγὰρforνίπτονταιthey washτὰςtheχεῖραςhandsὅτανwhenἄρτονbreadἐσθίωσιν.they may eat.

3Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν αὐτοῖς· διὰ τί καὶ ὑμεῖς παραβαίνετε τὴν ἐντολὴν τοῦ θεοῦ διὰ τὴν παράδοσιν ὑμῶν;

ὉtheδὲAndἀποκριθεὶςansweringεἶπενHe saidαὐτοῖς·to them;διὰBecause ofτίwhyκαὶalsoὑμεῖςyou yourselvesπαραβαίνετεbreakτὴνtheἐντολὴνcommandmentτοῦtheθεοῦof Godδιὰon account ofτὴνtheπαράδοσινtraditionὑμῶν;of you?

4ὁ γὰρ θεὸς εἶπεν τίμα τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα, καὶ ὁ κακολογῶν πατέρα ἢ μητέρα θανάτῳ τελευτάτω.

ὁtheγὰρForθεὸςGodεἶπενcommandedτίμα'do honorτὸνtheπατέραFatherκαὶandτὴνtheμητέρα,mother’,καὶandὁThe oneκακολογῶνspeaking evil ofπατέραfatherἢorμητέραmotherθανάτῳin deathτελευτάτω.should end.’

5ὑμεῖς δὲ λέγετε· ὃς ἂν εἴπῃ τῷ πατρὶ ἢ τῇ μητρί· δῶρον ὃ ἐὰν ἐξ ἐμοῦ ὠφεληθῇς,

ὑμεῖςYou yourselvesδὲhoweverλέγετε·say;ὃςWhoeverἂνmaybeεἴπῃmay sayτῷto theπατρὶfatherἢorτῇtheμητρί·mother;δῶρονIt is a giftὃwhateverἐὰνifἐξbyἐμοῦmeὠφεληθῇς,you shall be profited,

6οὐ μὴ τιμήσει τὸν πατέρα αὐτοῦ καὶ ἠκυρώσατε τὸν λόγον τοῦ θεοῦ διὰ τὴν παράδοσιν ὑμῶν.

οὐcertainlyμὴnotτιμήσειhe will honorτὸνtheπατέραfatherαὐτοῦof himselfκαὶAndἠκυρώσατεyou made voidτὸνtheλόγονwordτοῦtheθεοῦof Godδιὰon account ofτὴνtheπαράδοσινtraditionὑμῶν.of you!

7Ὑποκριταί, καλῶς ἐπροφήτευσεν περὶ ὑμῶν Ἠσαΐας λέγων·

Ὑποκριταί,Hypocrites!καλῶςRightlyἐπροφήτευσενprophesiedπερὶconcerningὑμῶνyouἨσαΐαςIsaiahλέγων·saying;

8Ὁ λαὸς οὗτος τοῖς χείλεσίν με τιμᾷ, ἡ δὲ καρδία αὐτῶν πόρρω ἀπέχει ἀπ᾽ ἐμοῦ.

Ὁtheλαὸςpeopleοὗτοςthisτοῖςwith theχείλεσίνlipsμεMeτιμᾷ,it honors,ἡtheδὲhoweverκαρδίαheartαὐτῶνof themπόρρωfar awayἀπέχειis keptἀπ᾽fromἐμοῦ.Me.

9μάτην δὲ σέβονταί με διδάσκοντες διδασκαλίας, ἐντάλματα ἀνθρώπων.

μάτηνin vainδὲthenσέβονταίthey worshipμεMeδιδάσκοντεςteaching asδιδασκαλίας,doctrinesἐντάλματαthe preceptsἀνθρώπων.of men.’

10Καὶ προσκαλεσάμενος τὸν ὄχλον εἶπεν αὐτοῖς· ἀκούετε καὶ συνίετε·

ΚαὶAndπροσκαλεσάμενοςhaving called to HimτὸνtheὄχλονcrowdεἶπενHe saidαὐτοῖς·to them;ἀκούετεdo hearκαὶandσυνίετε·do understand:

11οὐ τὸ εἰσερχόμενον εἰς τὸ στόμα κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ τὸ ἐκπορευόμενον ἐκ τοῦ στόματος, τοῦτο κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον.

οὐNotτὸwhatεἰσερχόμενονis enteringεἰςintoτὸtheστόμαmouthκοινοῖdefilesτὸνtheἄνθρωπον,man,ἀλλὰbutτὸthatἐκπορευόμενονgoing forthἐκout ofτοῦtheστόματος,mouth,τοῦτοthisκοινοῖdefilesτὸνtheἄνθρωπον.man.

12Τότε προσελθόντες οἱ μαθηταὶ λέγουσιν αὐτῷ· οἶδας ὅτι οἱ Φαρισαῖοι ἀκούσαντες τὸν λόγον ἐσκανδαλίσθησαν;

ΤότεThenπροσελθόντεςhaving come nearοἱtheμαθηταὶdisciplesλέγουσινspokeαὐτῷ·to Him;οἶδαςKnow YouὅτιthatοἱtheΦαρισαῖοιPhariseesἀκούσαντεςhaving heardτὸνtheλόγονsayingἐσκανδαλίσθησαν;were offended?

13Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· πᾶσα φυτεία ἣν οὐκ ἐφύτευσεν ὁ πατήρ μου ὁ οὐράνιος ἐκριζωθήσεται.

ὉtheδὲAndἀποκριθεὶςansweringεἶπεν·He said;πᾶσαEveryφυτείαplantἣνthatοὐκnotἐφύτευσενhas plantedὁtheπατήρFatherμουof MineὁtheοὐράνιοςHeavenlyἐκριζωθήσεται.it will be rooted up.

14ἄφετε αὐτούς· τυφλοί εἰσιν ὁδηγοί τυφλὸς δὲ τυφλὸν ἐὰν ὁδηγῇ, ἀμφότεροι εἰς βόθυνον πεσοῦνται.

ἄφετεdo leaveαὐτούς·them!τυφλοίBlindεἰσινthey areὁδηγοίguidesτυφλὸςBlindδὲnowτυφλὸνblindἐὰνifὁδηγῇ,they shall lead,ἀμφότεροιbothεἰςintoβόθυνονa pitπεσοῦνται.will fall.

15ἀποκριθεὶς δὲ ὁ Πέτρος εἶπεν αὐτῷ· φράσον ἡμῖν τὴν παραβολὴν

ἀποκριθεὶςAnsweringδὲthenὁtheΠέτροςPeterεἶπενsaidαὐτῷ·to Him;φράσονdo explainἡμῖνto usτὴνtheπαραβολὴνparable

16Ὁ δὲ εἶπεν· ἀκμὴν καὶ ὑμεῖς ἀσύνετοί ἐστε;

ὉtheδὲAndεἶπεν·He said;ἀκμὴνStillκαὶalsoὑμεῖςyou yourselvesἀσύνετοίwithout understandingἐστε;are?

17οὐ νοεῖτε ὅτι πᾶν τὸ εἰσπορευόμενον εἰς τὸ στόμα εἰς τὴν κοιλίαν χωρεῖ καὶ εἰς ἀφεδρῶνα ἐκβάλλεται;

οὐSurelyνοεῖτεunderstand youὅτιthatπᾶνeverythingτὸwhichεἰσπορευόμενονenteringεἰςintoτὸtheστόμαmouthεἰςintoτὴνtheκοιλίανstomachχωρεῖgoesκαὶandεἰςintoἀφεδρῶναthe sewerἐκβάλλεται;is cast out?

18τὰ δὲ ἐκπορευόμενα ἐκ τοῦ στόματος ἐκ τῆς καρδίας ἐξέρχεται, κἀκεῖνα κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον.

τὰThingsδὲhoweverἐκπορευόμεναgoing forthἐκout ofτοῦtheστόματοςmouthἐκout ofτῆςtheκαρδίαςheartἐξέρχεται,come forth,κἀκεῖναand theseκοινοῖdefileτὸνtheἄνθρωπον.man.

19ἐκ γὰρ τῆς καρδίας ἐξέρχονται διαλογισμοὶ πονηροί, φόνοι, μοιχεῖαι, πορνεῖαι, κλοπαί, ψευδομαρτυρίαι, βλασφημίαι.

ἐκOut ofγὰρforτῆςtheκαρδίαςheartἐξέρχονταιcome forthδιαλογισμοὶthoughtsπονηροί,evil,φόνοι,murders,μοιχεῖαι,adulteries,πορνεῖαι,sexual immorality,κλοπαί,thefts,ψευδομαρτυρίαι,false testimonies,βλασφημίαι.slanders.

20ταῦτά ἐστιν τὰ κοινοῦντα τὸν ἄνθρωπον· τὸ δὲ ἀνίπτοις χερσὶν φαγεῖν οὐ κοινοῖ τὸν ἄνθρωπον.

ταῦτάTheseἐστινareτὰthoseκοινοῦνταdefilingτὸνtheἄνθρωπον·man;τὸthat whichδὲbutἀνίπτοιςwith unwashedχερσὶνhandsφαγεῖνto eatοὐnotκοινοῖit defilesτὸνtheἄνθρωπον.man.

21Καὶ ἐξελθὼν ἐκεῖθεν ὁ Ἰησοῦς ἀνεχώρησεν εἰς τὰ μέρη Τύρου καὶ Σιδῶνος.

ΚαὶAndἐξελθὼνhaving gone forthἐκεῖθενfrom thereὁtheἸησοῦςJesusἀνεχώρησενwithdrewεἰςtoτὰtheμέρηdistrictΤύρουof TyreκαὶandΣιδῶνος.Sidon.

22καὶ ἰδοὺ γυνὴ Χαναναία ἀπὸ τῶν ὁρίων ἐκείνων ἐξελθοῦσα ἔκραζεν λέγουσα· ἐλέησόν με, κύριε υἱὸς Δαυίδ. ἡ θυγάτηρ μου κακῶς δαιμονίζεται.

καὶAndἰδοὺbeholdγυνὴa womanΧαναναίαCanaaniteἀπὸfromτῶνtheὁρίωνregionἐκείνωνsameἐξελθοῦσαhaving approachedἔκραζενwas crying outλέγουσα·saying;ἐλέησόνdo have mercy onμε,me,κύριεLordυἱὸςSonΔαυίδ.of David.ἡtheθυγάτηρdaughterμουof mineκακῶςbadlyδαιμονίζεται.is demonised.

23Ὁ δὲ οὐκ ἀπεκρίθη αὐτῇ λόγον. καὶ προσελθόντες οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἠρώτουν αὐτὸν λέγοντες· ἀπόλυσον αὐτήν, ὅτι κράζει ὄπισθεν ἡμῶν.

ὉtheδὲAndοὐκnotἀπεκρίθηHe answeredαὐτῇto herλόγον.a word.καὶAndπροσελθόντεςhaving come to himοἱtheμαθηταὶdisciplesαὐτοῦof Himἠρώτουνwere imploringαὐτὸνHimλέγοντες·saying;ἀπόλυσονdo dismissαὐτήν,her,ὅτιforκράζειshe cries outὄπισθενafterἡμῶν.us!

24Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· οὐκ ἀπεστάλην εἰ μὴ εἰς τὰ πρόβατα τὰ ἀπολωλότα οἴκου Ἰσραήλ.

ὉtheδὲAndἀποκριθεὶςansweringεἶπεν·He said;οὐκNotἀπεστάληνI was sentεἰonlyμὴexceptεἰςtoτὰtheπρόβαταsheepτὰtheἀπολωλόταalready perishingοἴκουof the houseἸσραήλ.of Israel.

25Ἡ δὲ ἐλθοῦσα προσεκύνει αὐτῷ λέγουσα· κύριε, βοήθει μοι.

ἩtheδὲAndἐλθοῦσαhaving comeπροσεκύνειshe was worshipingαὐτῷHimλέγουσα·saying;κύριε,Lord,βοήθειdo helpμοι.me!

26Ὁ δὲ ἀποκριθεὶς εἶπεν· οὐκ ἔστιν καλὸν λαβεῖν τὸν ἄρτον τῶν τέκνων καὶ βαλεῖν τοῖς κυναρίοις.

ὉtheδὲAndἀποκριθεὶςansweringεἶπεν·He said;οὐκNotἔστινit isκαλὸνrightλαβεῖνto takeτὸνtheἄρτονbreadτῶνof theτέκνωνchildrenκαὶandβαλεῖνto cast itτοῖςto theκυναρίοις.dogs.

27Ἡ δὲ εἶπεν· ναὶ κύριε· καὶ γὰρ τὰ κυνάρια ἐσθίει ἀπὸ τῶν ψιχίων τῶν πιπτόντων ἀπὸ τῆς τραπέζης τῶν κυρίων αὐτῶν.

ἩtheδὲAndεἶπεν·she said;ναὶYesκύριε·Lord;καὶevenγὰρhoweverτὰtheκυνάριαdogsἐσθίειeatἀπὸofτῶνtheψιχίωνcrumbsτῶνthoseπιπτόντωνfallingἀπὸfromτῆςtheτραπέζηςtableτῶνof theκυρίωνmastersαὐτῶν.of them.

28Τότε ἀποκριθεὶς ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῇ· ὦ γύναι, μεγάλη σου ἡ πίστις· γενηθήτω σοι ὡς θέλεις. καὶ ἰάθη ἡ θυγάτηρ αὐτῆς ἀπὸ τῆς ὥρας ἐκείνης.

ΤότεThenἀποκριθεὶςansweringὁtheἸησοῦςJesusεἶπενsaidαὐτῇ·to her;ὦOγύναι,woman,μεγάληgreat isσουof youἡtheπίστις·faith!γενηθήτωit should be doneσοιto youὡςasθέλεις.you desire.καὶAndἰάθηwas healedἡtheθυγάτηρdaughterαὐτῆςof herἀπὸfromτῆςtheὥραςhourἐκείνης.that.

29Καὶ μεταβὰς ἐκεῖθεν ὁ Ἰησοῦς ἦλθεν παρὰ τὴν θάλασσαν τῆς Γαλιλαίας, καὶ ἀναβὰς εἰς τὸ ὄρος ἐκάθητο ἐκεῖ.

ΚαὶAndμεταβὰςhaving departedἐκεῖθενfrom thereὁtheἸησοῦςJesusἦλθενwentπαρὰalongτὴνtheθάλασσανSeaτῆςtheΓαλιλαίας,of Galilee,καὶandἀναβὰςhaving gone upεἰςonτὸtheὄροςmountainἐκάθητοHe was sittingἐκεῖ.there.

30καὶ προσῆλθον αὐτῷ ὄχλοι πολλοὶ ἔχοντες μεθ᾽ ἑαυτῶν χωλούς, τυφλούς, κυλλούς, κωφούς, καὶ ἑτέρους πολλοὺς καὶ ἔρριψαν αὐτοὺς παρὰ τοὺς πόδας αὐτοῦ καὶ ἐθεράπευσεν αὐτοὺς

καὶAndπροσῆλθονcameαὐτῷto Himὄχλοιcrowdsπολλοὶgreatἔχοντεςhavingμεθ᾽withἑαυτῶνthemselvesχωλούς,lameτυφλούς,blindκυλλούς,crippledκωφούς,muteκαὶandἑτέρουςothersπολλοὺςmanyκαὶandἔρριψανthey placedαὐτοὺςthemπαρὰatτοὺςtheπόδαςfeetαὐτοῦof HimκαὶandἐθεράπευσενHe healedαὐτοὺςthem

31ὥστε τὸν ὄχλον θαυμάσαι βλέποντας κωφοὺς λαλοῦντας, καὶ χωλοὺς περιπατοῦντας, καὶ τυφλοὺς βλέποντας. καὶ ἐδόξασαν τὸν θεὸν Ἰσραήλ.

ὥστεso thatτὸνtheὄχλονcrowdθαυμάσαιto marvelβλέπονταςseeingκωφοὺςmuteλαλοῦντας,speaking,καὶandχωλοὺςlameπεριπατοῦντας,walking,καὶandτυφλοὺςblindβλέποντας.seeing.καὶandἐδόξασανthey glorifiedτὸνtheθεὸνGodἸσραήλ.of Israel.

32Ὁ δὲ Ἰησοῦς προσκαλεσάμενος τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ εἶπεν· σπλαγχνίζομαι ἐπὶ τὸν ὄχλον ὅτι ἤδη ἡμέραι τρεῖς προσμένουσίν μοι καὶ οὐκ ἔχουσιν τί φάγωσιν. καὶ ἀπολῦσαι αὐτοὺς νήστεις οὐ θέλω μήποτε ἐκλυθῶσιν ἐν τῇ ὁδῷ.

ὉtheδὲAndἸησοῦςJesusπροσκαλεσάμενοςhaving called to himτοὺςtheμαθητὰςdisciplesαὐτοῦof Himεἶπεν·said;σπλαγχνίζομαιI am moved with compassionἐπὶtowardτὸνtheὄχλονcrowdὅτιbecauseἤδηalreadyἡμέραιdaysτρεῖςthreeπροσμένουσίνthey continueμοιwith Meκαὶandοὐκnothingἔχουσινthey haveτίthatφάγωσιν.they may eat.καὶandἀπολῦσαιto send awayαὐτοὺςthemνήστειςhungryοὐnotθέλωI am willingμήποτεotherwiseἐκλυθῶσινthey may faintἐνonτῇtheὁδῷ.way.

33καὶ λέγουσιν αὐτῷ οἱ μαθηταί πόθεν ἡμῖν ἐν ἐρημίᾳ ἄρτοι τοσοῦτοι ὥστε χορτάσαι ὄχλον τοσοῦτον;

καὶAndλέγουσινsayαὐτῷto HimοἱtheμαθηταίdisciplesπόθενFrom whereἡμῖνto usἐνinἐρημίᾳa secluded placeἄρτοιloavesτοσοῦτοιso manyὥστεasχορτάσαιto satisfyὄχλονa crowdτοσοῦτον;so great?

34Καὶ λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς· πόσους ἄρτους ἔχετε; οἱ δὲ εἶπαν· ἑπτὰ καὶ ὀλίγα ἰχθύδια.

ΚαὶAndλέγειsaysαὐτοῖςto themὁtheἸησοῦς·Jesus;πόσουςHow manyἄρτουςloavesἔχετε;have you?οἱtheδὲAndεἶπαν·they said;ἑπτὰSevenκαὶandὀλίγαa fewἰχθύδια.small fish.

35καὶ παραγγείλας τῷ ὄχλῳ ἀναπεσεῖν ἐπὶ τὴν γῆν

καὶAndπαραγγείλαςHe having commandedτῷto theὄχλῳcrowdἀναπεσεῖνto sit downἐπὶonτὴνtheγῆνground

36ἔλαβεν τοὺς ἑπτὰ ἄρτους καὶ τοὺς ἰχθύας, καὶ εὐχαριστήσας ἔκλασεν καὶ ἐδίδου τοῖς μαθηταῖς οἱ δὲ μαθηταὶ τοῖς ὄχλοις.

ἔλαβενhaving takenτοὺςtheἑπτὰsevenἄρτουςloavesκαὶandτοὺςtheἰχθύας,fish,καὶandεὐχαριστήσαςhaving given thanksἔκλασενHe broke themκαὶandἐδίδουwas givingτοῖςto theμαθηταῖςdisciplesοἱtheδὲandμαθηταὶthe disciplesτοῖςto theὄχλοις.crowds.

37καὶ ἔφαγον πάντες καὶ ἐχορτάσθησαν, καὶ τὸ περισσεῦον τῶν κλασμάτων ἦραν, ἑπτὰ σπυρίδας πλήρεις.

καὶAndἔφαγονateπάντεςallκαὶandἐχορτάσθησαν,were satisfied,καὶandτὸthat whichπερισσεῦονis remainderingτῶνof theκλασμάτωνfragmentsἦραν,they took upἑπτὰsevenσπυρίδαςbasketsπλήρεις.full.

38οἱ δὲ ἐσθίοντες ἦσαν τετρακισχίλιοι ἄνδρες χωρὶς γυναικῶν καὶ παιδίων.

οἱThoseδὲthenἐσθίοντεςeatingἦσανwereτετρακισχίλιοιfour thousandἄνδρεςmenχωρὶςbesidesγυναικῶνwomenκαὶandπαιδίων.children.

39Καὶ ἀπολύσας τοὺς ὄχλους ἐνέβη εἰς τὸ πλοῖον καὶ ἦλθεν εἰς τὰ ὅρια Μαγαδάν.

ΚαὶAndἀπολύσαςhaving dismissedτοὺςtheὄχλουςcrowdsἐνέβηHe climbedεἰςintoτὸtheπλοῖονboatκαὶandἦλθενcameεἰςtoτὰtheὅριαregionΜαγαδάν.of Magadan.