Luke 12 in Greek

1Ἐν οἷς ἐπισυναχθεισῶν τῶν μυριάδων τοῦ ὄχλου ὥστε καταπατεῖν ἀλλήλους ἤρξατο λέγειν πρὸς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ πρῶτον· προσέχετε ἑαυτοῖς ἀπὸ τῆς ζύμης ἥτις ἐστὶν ὑπόκρισις τῶν Φαρισαίων.

ἘνInοἷςthese timesἐπισυναχθεισῶνwhen were gatheringτῶνtheμυριάδωνmyriadsτοῦof theὄχλουcrowdὥστεso asκαταπατεῖνto trample uponἀλλήλουςone anotherἤρξατοHe beganλέγεινto sayπρὸςtoτοὺςtheμαθητὰςdisciplesαὐτοῦof Himπρῶτον·first;προσέχετεdo take heedἑαυτοῖςto yourselvesἀπὸofτῆςtheζύμηςleavenἥτιςwhichἐστὶνisὑπόκρισιςhypocrisyτῶνof theΦαρισαίων.Pharisees.

2Οὐδὲν δὲ συγκεκαλυμμένον ἐστὶν ὃ οὐκ ἀποκαλυφθήσεται, καὶ κρυπτὸν ὃ οὐ γνωσθήσεται.

ΟὐδὲνNo thingδὲnowσυγκεκαλυμμένονconcealedἐστὶνisὃwhichοὐκnotἀποκαλυφθήσεται,will be revealed,καὶnorκρυπτὸνhiddenὃwhichοὐnotγνωσθήσεται.will be known.

3ἀνθ᾽ ὧν ὅσα ἐν τῇ σκοτίᾳ εἴπατε ἐν τῷ φωτὶ ἀκουσθήσεται, καὶ ὃ πρὸς τὸ οὖς ἐλαλήσατε ἐν τοῖς ταμείοις κηρυχθήσεται ἐπὶ τῶν δωμάτων.

ἀνθ᾽Insteadὧνthatὅσαas much asἐνinτῇtheσκοτίᾳdarknessεἴπατεyou have saidἐνinτῷtheφωτὶlightἀκουσθήσεται,will be heard,καὶandὃwhatπρὸςintoτὸtheοὖςearἐλαλήσατεyou have spokenἐνinτοῖςtheταμείοιςinner roomsκηρυχθήσεταιwill be proclaimedἐπὶuponτῶνtheδωμάτων.housetops.

4Λέγω δὲ ὑμῖν τοῖς φίλοις μου· μὴ φοβηθῆτε ἀπὸ τῶν ἀποκτεινόντων τὸ σῶμα καὶ μετὰ ταῦτα μὴ ἐχόντων περισσότερόν τι ποιῆσαι.

ΛέγωI sayδὲnowὑμῖνto youτοῖςthoseφίλοιςfriendsμου·of Mine;μὴnotφοβηθῆτεyou may fearἀπὸbecauseτῶνof thoseἀποκτεινόντωνkillingτὸtheσῶμαbodyκαὶandμετὰafterταῦταthese thingsμὴnotἐχόντωνbeing ableπερισσότερόνmore excessiveτιanythingποιῆσαι.to do.

5ὑποδείξω δὲ ὑμῖν τίνα φοβηθῆτε· φοβήθητε τὸν μετὰ τὸ ἀποκτεῖναι ἔχοντα ἐξουσίαν ἐμβαλεῖν εἰς τὴν γέενναν. ναὶ λέγω ὑμῖν· τοῦτον φοβήθητε.

ὑποδείξωI will showδὲhoweverὑμῖνyouτίναwhomφοβηθῆτε·you may fear:φοβήθητεdo fearτὸνthe One whoμετὰafterτὸtheἀποκτεῖναιkillingἔχονταhasἐξουσίανauthorityἐμβαλεῖνto castεἰςintoτὴνtheγέενναν.hell.ναὶYesλέγωI sayὑμῖν·to you;τοῦτονHimφοβήθητε.do fear.

6οὐχὶ πέντε στρουθία πωλοῦνται ἀσσαρίων δύο; καὶ ἓν ἐξ αὐτῶν οὐκ ἔστιν ἐπιλελησμένον ἐνώπιον τοῦ θεοῦ·

οὐχὶSurelyπέντεfiveστρουθίαsparrowsπωλοῦνταιare being sold forἀσσαρίωνassarionδύο;two?καὶAndἓνoneἐξofαὐτῶνthemοὐκnotἔστινisἐπιλελησμένονforgottenἐνώπιονbeforeτοῦtheθεοῦ·God;

7ἀλλὰ καὶ αἱ τρίχες τῆς κεφαλῆς ὑμῶν πᾶσαι ἠρίθμηνται. μὴ φοβεῖσθε· πολλῶν στρουθίων διαφέρετε.

ἀλλὰButκαὶevenαἱtheτρίχεςhairsτῆςof theκεφαλῆςheadὑμῶνof youπᾶσαιallἠρίθμηνται.have been numbered.μὴNotφοβεῖσθε·do fear;πολλῶνthan manyστρουθίωνsparrowsδιαφέρετε.you are more valuable.

8Λέγω δὲ ὑμῖν· πᾶς ὃς ἂν ὁμολογήσει ἐν ἐμοὶ ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ὁμολογήσει ἐν αὐτῷ ἔμπροσθεν τῶν ἀγγέλων τοῦ θεοῦ·

ΛέγωI sayδὲnowὑμῖν·to you;πᾶςeveryoneὃςwhoἂνmaybeὁμολογήσειwill confessἐνinἐμοὶMe myselfἔμπροσθενbeforeτῶνtheἀνθρώπων,men,καὶalsoὁtheυἱὸςSonτοῦtheἀνθρώπουof Manὁμολογήσειwill confessἐνinαὐτῷhimἔμπροσθενbeforeτῶνtheἀγγέλωνangelsτοῦtheθεοῦ·of God;

9ὁ δὲ ἀρνησάμενός με ἐνώπιον τῶν ἀνθρώπων ἀπαρνηθήσεται ἐνώπιον τῶν ἀγγέλων τοῦ θεοῦ.

ὁthe oneδὲnowἀρνησάμενόςhaving deniedμεMeἐνώπιονbeforeτῶνtheἀνθρώπωνmenἀπαρνηθήσεταιwill be deniedἐνώπιονbeforeτῶνtheἀγγέλωνangelsτοῦtheθεοῦ.of God.

10καὶ πᾶς ὃς ἐρεῖ λόγον εἰς τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου, ἀφεθήσεται αὐτῷ· τῷ δὲ εἰς τὸ ἅγιον πνεῦμα βλασφημήσαντι οὐκ ἀφεθήσεται.

καὶAndπᾶςeveryoneὃςwhoἐρεῖwill speakλόγονa wordεἰςagainstτὸνtheυἱὸνSonτοῦtheἀνθρώπου,of Man,ἀφεθήσεταιit will be forgivenαὐτῷ·to him;τῷto the oneδὲhoweverεἰςwho againstτὸtheἅγιονHolyπνεῦμαSpiritβλασφημήσαντιhaving blasphemedοὐκnotἀφεθήσεται.will be forgiven.

11Ὅταν δὲ εἰσφέρωσιν ὑμᾶς ἐπὶ τὰς συναγωγὰς καὶ τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς ἐξουσίας, μὴ μεριμνήσητε πῶς ἢ τί ἀπολογήσησθε ἢ τί εἴπητε·

ὍτανWhenδὲthenεἰσφέρωσινthey may bring inὑμᾶςyouἐπὶbeforeτὰςtheσυναγωγὰςsynagoguesκαὶandτὰςtheἀρχὰςrulersκαὶandτὰςtheἐξουσίας,authorities,μὴnotμεριμνήσητεmay be anxiousπῶςhowἢorτίwhatἀπολογήσησθεyou may present a defenseἢorτίwhatεἴπητε·you may say;

12τὸ γὰρ ἅγιον πνεῦμα διδάξει ὑμᾶς ἐν αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἃ δεῖ εἰπεῖν.

τὸtheγὰρforἅγιονHolyπνεῦμαSpiritδιδάξειwill teachὑμᾶςyouἐνinαὐτῇsameτῇtheὥρᾳhourἃwhatδεῖit behooves youεἰπεῖν.to say.

13Εἶπεν δέ τις ἐκ τοῦ ὄχλου αὐτῷ· διδάσκαλε, εἰπὲ τῷ ἀδελφῷ μου μερίσασθαι μετ᾽ ἐμοῦ τὴν κληρονομίαν.

ΕἶπενSaidδέthenτιςoneἐκfromτοῦtheὄχλουcrowdαὐτῷ·to Him:διδάσκαλε,Teacher,εἰπὲdo sayτῷto theἀδελφῷbrotherμουof mineμερίσασθαιto divideμετ᾽withἐμοῦmeτὴνtheκληρονομίαν.inheritance.

14ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ· ἄνθρωπε, τίς με κατέστησεν κριτὴν ἢ μεριστὴν ἐφ᾽ ὑμᾶς;

ὁtheδὲAndεἶπενHe saidαὐτῷ·to him;ἄνθρωπε,Man,τίςwhoμεMeκατέστησενappointedκριτὴνa judgeἢorμεριστὴνpartitionerἐφ᾽overὑμᾶς;you?

15Εἶπεν δὲ πρὸς αὐτούς· ὁρᾶτε καὶ φυλάσσεσθε ἀπὸ πάσης πλεονεξίας, ὅτι οὐκ ἐν τῷ περισσεύειν τινὶ ἡ ζωὴ αὐτοῦ ἐστιν ἐκ τῶν ὑπαρχόντων αὐτῷ.

ΕἶπενHe saidδὲthenπρὸςtoαὐτούς·them;ὁρᾶτεdo watchκαὶandφυλάσσεσθεdo keep yourselvesἀπὸfromπάσηςallπλεονεξίας,covetousness,ὅτιforοὐκnotἐνinτῷtheπερισσεύεινaboundingτινὶto anyoneἡtheζωὴlifeαὐτοῦto himἐστινisἐκofτῶνtheὑπαρχόντωνpossessionsαὐτῷ.of him.

16Εἶπεν δὲ παραβολὴν πρὸς αὐτοὺς λέγων· ἀνθρώπου τινὸς πλουσίου εὐφόρησεν ἡ χώρα.

ΕἶπενHe spokeδὲthenπαραβολὴνa parableπρὸςtoαὐτοὺςthemλέγων·saying;ἀνθρώπουOf a manτινὸςcertainπλουσίουrichεὐφόρησενbrought forth abundantlyἡtheχώρα.ground.

17καὶ διελογίζετο ἐν ἑαυτῷ λέγων· τί ποιήσω ὅτι οὐκ ἔχω ποῦ συνάξω τοὺς καρπούς μου;

καὶAndδιελογίζετοhe was reasoningἐνwithinἑαυτῷhimselfλέγων·saying;τίWhatποιήσωshall I doὅτιforοὐκnotἔχωI haveποῦwhereσυνάξωI will store upτοὺςtheκαρπούςfruitsμου;of mine?

18καὶ εἶπεν· τοῦτο ποιήσω· καθελῶ μου τὰς ἀποθήκας καὶ μείζονας οἰκοδομήσω καὶ συνάξω ἐκεῖ πάντα τὸν σῖτον καὶ τὰ ἀγαθά μου

καὶAndεἶπεν·he said;τοῦτοThisποιήσω·will I do:καθελῶI will tear downμουmyτὰςtheἀποθήκαςbarnsκαὶandμείζοναςgreaterοἰκοδομήσωwill buildκαὶandσυνάξωwill store upἐκεῖthereπάνταallτὸνtheσῖτονgrainκαὶandτὰtheἀγαθάgoodsμουof mine

19καὶ ἐρῶ τῇ ψυχῇ μου· ψυχή, ἔχεις πολλὰ ἀγαθὰ κείμενα εἰς ἔτη πολλά. ἀναπαύου, φάγε, πίε, εὐφραίνου.

καὶAndἐρῶI will sayτῇto theψυχῇsoulμου·of mine;ψυχή,Soul,ἔχειςyou haveπολλὰmanyἀγαθὰgood thingsκείμεναlaid upεἰςforἔτηyearsπολλά.many.ἀναπαύου,do rest yourselfφάγε,do eat,πίε,do drink,εὐφραίνου.do be merry.

20εἶπεν δὲ αὐτῷ ὁ θεός· ἄφρων, ταύτῃ τῇ νυκτὶ τὴν ψυχήν σου αἰτοῦσιν ἀπὸ σοῦ. ἃ δὲ ἡτοίμασας, τίνι ἔσται;

εἶπενSaidδὲthenαὐτῷto himὁtheθεός·God;ἄφρων,Fool!ταύτῃOn thisτῇtheνυκτὶnightτὴνtheψυχήνsoulσουof youαἰτοῦσινis requestedἀπὸofσοῦ.you.ἃwhatδὲnowἡτοίμασας,you did prepare —τίνιto whomἔσται;will it be?

21οὕτως ὁ θησαυρίζων ἑαυτῷ καὶ μὴ εἰς θεὸν πλουτῶν.

οὕτωςSo isὁthe oneθησαυρίζωνtreasuring upἑαυτῷfor himselfκαὶandμὴnotεἰςtowardθεὸνGodπλουτῶν.being rich.

22εἶπεν δὲ πρὸς τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ· διὰ τοῦτο λέγω ὑμῖν· μὴ μεριμνᾶτε τῇ ψυχῇ τί φάγητε, μηδὲ τῷ σώματι ὑμῶν τί ἐνδύσησθε.

εἶπενHe saidδὲthenπρὸςtoτοὺςtheμαθητὰςdisciplesαὐτοῦ·of Him;διὰBecause ofτοῦτοthisλέγωI sayὑμῖν·to you:μὴnotμεριμνᾶτεdo be anxiousτῇfor theψυχῇlifeτίwhatφάγητε,you may eat,μηδὲnor be anxiousτῷfor theσώματιbodyὑμῶνof youτίwhatἐνδύσησθε.you may put on.

23ἡ γὰρ ψυχὴ πλεῖόν ἐστιν τῆς τροφῆς, καὶ τὸ σῶμα τοῦ ἐνδύματος.

ἡTheγὰρforψυχὴlifeπλεῖόνmoreἐστινisτῆςthan theτροφῆς,food,καὶandτὸtheσῶμαbodyτοῦthan theἐνδύματος.clothing.

24κατανοήσατε τοὺς κόρακας ὅτι οὐ σπείρουσιν οὐδὲ θερίζουσιν οἷς οὐκ ἔστιν ταμεῖον οὐδὲ ἀποθήκη, καὶ ὁ θεὸς τρέφει αὐτούς· πόσῳ μᾶλλον ὑμεῖς διαφέρετε τῶν πετεινῶν;

κατανοήσατεdo considerτοὺςtheκόρακαςravensὅτιthatοὐnotσπείρουσινthey sowοὐδὲnorθερίζουσινthey reapοἷςto themοὐκnotἔστινthere isταμεῖονa storehouseοὐδὲnor isἀποθήκη,barn —καὶandὁtheθεὸςGodτρέφειfeedsαὐτούς·them;πόσῳHow muchμᾶλλονmoreὑμεῖςyou yourselvesδιαφέρετεare valuableτῶνthan theπετεινῶν;birds?

25τίς δὲ ἐξ ὑμῶν μεριμνῶν δύναται ἐπὶ τὴν ἡλικίαν αὐτοῦ προσθεῖναι πῆχυν

τίςWhichδὲnowἐξofὑμῶνyouμεριμνῶνbeing anxiousδύναταιis ableἐπὶtoτὴνtheἡλικίανlifespanαὐτοῦof himπροσθεῖναιto addπῆχυνhour

26εἰ οὖν οὐδὲ ἐλάχιστον δύνασθε, τί περὶ τῶν λοιπῶν μεριμνᾶτε;

εἰIfοὖνthenοὐδὲnot evenἐλάχιστονthe leastδύνασθε,you are able to do,τίwhyπερὶaboutτῶνtheλοιπῶνrestμεριμνᾶτε;are you anxious?

27κατανοήσατε τὰ κρίνα πῶς αὐξάνει· οὐ κοπιᾷ οὐδὲ νήθει. λέγω δὲ ὑμῖν· οὐδὲ Σολομὼν ἐν πάσῃ τῇ δόξῃ αὐτοῦ περιεβάλετο ὡς ἓν τούτων.

κατανοήσατεdo considerτὰtheκρίναliliesπῶςhowαὐξάνει·they grow:οὐNotκοπιᾷdo they laborοὐδὲnorνήθει.do they spin.λέγωI sayδὲhoweverὑμῖν·to you;οὐδὲnot evenΣολομὼνSolomonἐνinπάσῃallτῇtheδόξῃgloryαὐτοῦof himπεριεβάλετοwas arrayedὡςasἓνoneτούτων.of these.

28εἰ δὲ ἐν ἀγρῷ τὸν χόρτον ὄντα σήμερον καὶ αὔριον εἰς κλίβανον βαλλόμενον ὁ θεὸς οὕτως ἀμφιέζει, πόσῳ μᾶλλον ὑμᾶς, ὀλιγόπιστοι;

εἰIfδὲhoweverἐνin theἀγρῷfieldτὸνtheχόρτονgrassὄνταbeing hereσήμερονtodayκαὶandαὔριονtomorrowεἰςintoκλίβανονthe furnaceβαλλόμενονbeing thrownὁtheθεὸςGodοὕτωςthusἀμφιέζει,dresses,πόσῳhow muchμᾶλλονmoreὑμᾶς,you,ὀλιγόπιστοι;O you of little faith?

29καὶ ὑμεῖς μὴ ζητεῖτε τί φάγητε καὶ τί πίητε, καὶ μὴ μετεωρίζεσθε.

καὶAndὑμεῖςyou yourselvesμὴnotζητεῖτεdo seekτίwhatφάγητεyou may eatκαὶandτίwhatπίητε,you may drink,καὶandμὴnotμετεωρίζεσθε.do worry yourself.

30ταῦτα γὰρ πάντα τὰ ἔθνη τοῦ κόσμου ἐπιζητοῦσιν· ὑμῶν δὲ ὁ πατὴρ οἶδεν ὅτι χρῄζετε τούτων.

ταῦταthese thingsγὰρforπάνταallτὰtheἔθνηnationsτοῦof theκόσμουworldἐπιζητοῦσιν·seek for;ὑμῶνof youδὲnowὁtheπατὴρFatherοἶδενknowsὅτιthatχρῄζετεyou have needτούτων.of these.

31πλὴν ζητεῖτε τὴν βασιλείαν αὐτοῦ καὶ ταῦτα προστεθήσεται ὑμῖν.

πλὴνButζητεῖτεdo seekτὴνtheβασιλείανkingdomαὐτοῦof Himκαὶandταῦταthese thingsπροστεθήσεταιwill be addedὑμῖν.to you.

32Μὴ φοβοῦ, τὸ μικρὸν ποίμνιον, ὅτι εὐδόκησεν ὁ πατὴρ ὑμῶν δοῦναι ὑμῖν τὴν βασιλείαν.

ΜὴNotφοβοῦ,do fear,τὸOμικρὸνlittleποίμνιον,flock,ὅτιforεὐδόκησενtook delightὁtheπατὴρFatherὑμῶνof youδοῦναιto giveὑμῖνyouτὴνtheβασιλείαν.kingdom.

33πωλήσατε τὰ ὑπάρχοντα ὑμῶν καὶ δότε ἐλεημοσύνην· ποιήσατε ἑαυτοῖς βαλλάντια μὴ παλαιούμενα, θησαυρὸν ἀνέκλειπτον ἐν τοῖς οὐρανοῖς ὅπου κλέπτης οὐκ ἐγγίζει οὐδὲ σὴς διαφθείρει·

πωλήσατεdo sellτὰtheὑπάρχονταpossessionsὑμῶνof youκαὶandδότεdo giveἐλεημοσύνην·alms;ποιήσατεdo makeἑαυτοῖςto yourselvesβαλλάντιαpursesμὴnotπαλαιούμενα,growing old,θησαυρὸνa treasureἀνέκλειπτονunfailingἐνinτοῖςtheοὐρανοῖςheavensὅπουwhereκλέπτηςthiefοὐκnotἐγγίζειdoes draw nearοὐδὲnorσὴςmothδιαφθείρει·destroy;

34ὅπου γάρ ἐστιν ὁ θησαυρὸς ὑμῶν, ἐκεῖ καὶ ἡ καρδία ὑμῶν ἔσται.

ὅπουWhereγάρforἐστινisὁtheθησαυρὸςtreasureὑμῶν,of you,ἐκεῖthereκαὶalsoἡtheκαρδίαheartὑμῶνof youἔσται.will be.

35Ἔστωσαν ὑμῶν αἱ ὀσφύες περιεζωσμέναι καὶ οἱ λύχνοι καιόμενοι,

Ἔστωσανshould beὑμῶνyourαἱtheὀσφύεςwaistπεριεζωσμέναιgirdedκαὶandοἱtheλύχνοιlampsκαιόμενοι,burning,

36καὶ ὑμεῖς ὅμοιοι ἀνθρώποις προσδεχομένοις τὸν κύριον ἑαυτῶν πότε ἀναλύσῃ ἐκ τῶν γάμων, ἵνα ἐλθόντος καὶ κρούσαντος εὐθέως ἀνοίξωσιν αὐτῷ.

καὶandὑμεῖςyou yourselvesὅμοιοιlikeἀνθρώποιςto menπροσδεχομένοιςwaiting forτὸνtheκύριονmasterἑαυτῶνof themselvesπότεwheneverἀναλύσῃhe may returnἐκfromτῶνtheγάμων,wedding feasts,ἵναthatἐλθόντοςhaving comeκαὶandκρούσαντοςhaving knockedεὐθέωςimmediatelyἀνοίξωσινthey may openαὐτῷ.to him.

37μακάριοι οἱ δοῦλοι ἐκεῖνοι οὓς ἐλθὼν ὁ κύριος εὑρήσει γρηγοροῦντας· ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι περιζώσεται καὶ ἀνακλινεῖ αὐτούς, καὶ παρελθὼν διακονήσει αὐτοῖς.

μακάριοιBlessed areοἱtheδοῦλοιservantsἐκεῖνοιthoseοὓςwhomἐλθὼνhaving comeὁtheκύριοςmasterεὑρήσειwill findγρηγοροῦντας·watching;ἀμὴνAmenλέγωI sayὑμῖνto youὅτιthatπεριζώσεταιhe will gird himselfκαὶandἀνακλινεῖhe will make reclineαὐτούς,them,καὶandπαρελθὼνhaving come upδιακονήσειhe will serveαὐτοῖς.them.

38κἂν ἐν τῇ δευτέρᾳ κἂν ἐν τῇ τρίτῃ φυλακῇ ἔλθῃ καὶ εὕρῃ οὕτως, μακάριοί εἰσιν ἐκεῖνοι.

κἂνAnd ifἐνinτῇtheδευτέρᾳsecondκἂνand ifἐνinτῇtheτρίτῃthirdφυλακῇwatchἔλθῃhe may comeκαὶandεὕρῃhe may find themοὕτως,thus,μακάριοίblessedεἰσινareἐκεῖνοι.those!

39Τοῦτο δὲ γινώσκετε ὅτι εἰ ᾔδει ὁ οἰκοδεσπότης ποίᾳ ὥρᾳ ὁ κλέπτης ἔρχεται, οὐκ ἐγρηγόρησεν καὶ ἂν ἀφῆκεν διορυχθῆναι τὸν οἶκον αὐτοῦ.

ΤοῦτοThisδὲhoweverγινώσκετεdo knowὅτιthatεἰifᾔδειhad knownὁtheοἰκοδεσπότηςmaster of the houseποίᾳin whatὥρᾳhourὁtheκλέπτηςthiefἔρχεται,is coming,οὐκnotἐγρηγόρησενhe watchedκαὶandἂνmaybeἀφῆκενhe have allowedδιορυχθῆναιto be broken intoτὸνtheοἶκονhouseαὐτοῦ.of him.

40καὶ ὑμεῖς γίνεσθε ἕτοιμοι, ὅτι ᾗ ὥρᾳ οὐ δοκεῖτε ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἔρχεται.

καὶAlsoὑμεῖςyou yourselvesγίνεσθεdo beἕτοιμοι,ready,ὅτιforᾗin theὥρᾳhourοὐnotδοκεῖτεyou expectὁtheυἱὸςSonτοῦtheἀνθρώπουof Manἔρχεται.comes.

41Εἶπεν δὲ ὁ Πέτρος· κύριε, πρὸς ἡμᾶς τὴν παραβολὴν ταύτην λέγεις ἢ καὶ πρὸς πάντας;

ΕἶπενSaidδὲthenὁtheΠέτρος·Peter;κύριε,Lord,πρὸςtoἡμᾶςusτὴνtheπαραβολὴνparableταύτηνthisλέγειςspeak Youἢorκαὶalsoπρὸςtoπάντας;all?

42καὶ εἶπεν ὁ κύριος· τίς ἄρα ἐστὶν ὁ πιστὸς οἰκονόμος ὁ φρόνιμος ὃν καταστήσει ὁ κύριος ἐπὶ τῆς θεραπείας αὐτοῦ τοῦ διδόναι ἐν καιρῷ τὸ σιτομέτριον;

καὶAndεἶπενsaidὁtheκύριος·Lord;τίςWhoἄραthenἐστὶνisὁtheπιστὸςfaithfulοἰκονόμοςmanagerὁtheφρόνιμοςwiseὃνwhomκαταστήσειwill setὁtheκύριοςmasterἐπὶoverτῆςtheθεραπείαςcare of servantsαὐτοῦof himτοῦtheδιδόναιto give themἐνinκαιρῷseasonτὸtheσιτομέτριον;measure of food?

43μακάριος ὁ δοῦλος ἐκεῖνος ὃν ἐλθὼν ὁ κύριος αὐτοῦ εὑρήσει ποιοῦντα οὕτως.

μακάριοςBlessed isὁtheδοῦλοςservantἐκεῖνοςthat oneὃνwhomἐλθὼνhaving comeὁtheκύριοςmasterαὐτοῦof himεὑρήσειwill findποιοῦνταdoingοὕτως.thus.

44ἀληθῶς λέγω ὑμῖν ὅτι ἐπὶ πᾶσιν τοῖς ὑπάρχουσιν αὐτοῦ καταστήσει αὐτόν.

ἀληθῶςOf a truthλέγωI sayὑμῖνto youὅτιthatἐπὶoverπᾶσινallτοῖςtheὑπάρχουσινpossessionsαὐτοῦof himκαταστήσειhe will setαὐτόν.him.

45Ἐὰν δὲ εἴπῃ ὁ δοῦλος ἐκεῖνος ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ· χρονίζει ὁ κύριός μου ἔρχεσθαι, καὶ ἄρξηται τύπτειν τοὺς παῖδας καὶ τὰς παιδίσκας ἐσθίειν τε καὶ πίνειν καὶ μεθύσκεσθαι,

ἘὰνIfδὲhoweverεἴπῃshall sayὁtheδοῦλοςservantἐκεῖνοςthat oneἐνinτῇtheκαρδίᾳheartαὐτοῦ·of him;χρονίζειDelaysὁtheκύριόςmasterμουof Meἔρχεσθαι,to come,καὶandἄρξηταιshall beginτύπτεινto beatτοὺςtheπαῖδαςmen-servantsκαὶandτὰςtheπαιδίσκαςmaid-servantsἐσθίεινto eatτεalsoκαὶandπίνεινto drinkκαὶandμεθύσκεσθαι,to get drunk,

46ἥξει ὁ κύριος τοῦ δούλου ἐκείνου ἐν ἡμέρᾳ ᾗ οὐ προσδοκᾷ καὶ ἐν ὥρᾳ ᾗ οὐ γινώσκει καὶ διχοτομήσει αὐτὸν καὶ τὸ μέρος αὐτοῦ μετὰ τῶν ἀπίστων θήσει.

ἥξειwill comeὁtheκύριοςmasterτοῦof theδούλουservantἐκείνουthat oneἐνinἡμέρᾳa dayᾗin whichοὐnotπροσδοκᾷhe does expectκαὶandἐνinὥρᾳan hourᾗthatοὐnotγινώσκειhe knowsκαὶandδιχοτομήσειhe will cut in twoαὐτὸνhimκαὶandτὸtheμέροςplaceαὐτοῦof himμετὰwithτῶνtheἀπίστωνunbelieversθήσει.will appoint.

47Ἐκεῖνος δὲ ὁ δοῦλος ὁ γνοὺς τὸ θέλημα τοῦ κυρίου αὐτοῦ καὶ μὴ ἑτοιμάσας ἢ ποιήσας πρὸς τὸ θέλημα αὐτοῦ δαρήσεται πολλάς.

ἘκεῖνοςThat veryδὲnowὁtheδοῦλοςservantὁthe oneγνοὺςhaving knownτὸtheθέλημαwillτοῦof theκυρίουmasterαὐτοῦof himκαὶandμὴnotἑτοιμάσαςhaving preparedἢorποιήσαςhaving doneπρὸςaccording toτὸtheθέλημαwillαὐτοῦof himδαρήσεταιwill be beaten withπολλάς.many blows.

48ὁ δὲ μὴ γνοὺς ποιήσας δὲ ἄξια πληγῶν δαρήσεται ὀλίγας. παντὶ δὲ ᾧ ἐδόθη πολύ, πολὺ ζητηθήσεται παρ᾽ αὐτοῦ· καὶ ᾧ παρέθεντο πολύ, περισσότερον αἰτήσουσιν αὐτόν.

ὁthe oneδὲhoweverμὴnotγνοὺςhaving knownποιήσαςhaving doneδὲhoweverἄξιαthings worthyπληγῶνof stripesδαρήσεταιwill be beaten withὀλίγας.few.παντὶEveryoneδὲnowᾧto whomἐδόθηhas been givenπολύ,much,πολὺmuchζητηθήσεταιwill be requiredπαρ᾽fromαὐτοῦ·him;καὶandᾧto whomπαρέθεντοhas been committedπολύ,much,περισσότερονmore excessiveαἰτήσουσινwill they ask ofαὐτόν.him.

49Πῦρ ἦλθον βαλεῖν ἐπὶ τὴν γῆν καὶ τί θέλω εἰ ἤδη ἀνήφθη.

ΠῦρFireἦλθονI cameβαλεῖνto castἐπὶuponτὴνtheγῆνearthκαὶandτίhowθέλωI wishεἰifἤδηalreadyἀνήφθη.it be kindled!

50βάπτισμα δὲ ἔχω βαπτισθῆναι καὶ πῶς συνέχομαι ἕως ὅτου τελεσθῇ.

βάπτισμαBaptismδὲhoweverἔχωI haveβαπτισθῆναιto be baptized withκαὶandπῶςhowσυνέχομαιI am distressedἕωςuntilὅτουwhileτελεσθῇ.it may be accomplished!

51δοκεῖτε ὅτι εἰρήνην παρεγενόμην δοῦναι ἐν τῇ γῇ; οὐχί, λέγω ὑμῖν, ἀλλ᾽ ἢ διαμερισμόν.

δοκεῖτεThink youὅτιthatεἰρήνηνpeaceπαρεγενόμηνI cameδοῦναιto giveἐνonτῇtheγῇ;earth?οὐχί,No,λέγωI sayὑμῖν,to you,ἀλλ᾽butἢratherδιαμερισμόν.division.

52ἔσονται γὰρ ἀπὸ τοῦ νῦν πέντε ἐν ἑνὶ οἴκῳ διαμεμερισμένοι, τρεῖς ἐπὶ δυσὶν καὶ δύο ἐπὶ τρισὶν

ἔσονταιThere will beγὰρforἀπὸfromτοῦtheνῦνnowπέντεfiveἐνinἑνὶoneοἴκῳhouseδιαμεμερισμένοι,divided,τρεῖςthreeἐπὶagainstδυσὶνtwoκαὶandδύοtwoἐπὶagainstτρισὶνthree

53διαμερισθήσονται, πατὴρ ἐπὶ υἱῷ καὶ υἱὸς ἐπὶ πατρί, μήτηρ ἐπὶ θυγατέρα καὶ θυγάτηρ ἐπὶ τὴν μητέρα, πενθερὰ ἐπὶ τὴν νύμφην αὐτῆς καὶ νύμφη ἐπὶ τὴν πενθεράν

διαμερισθήσονται,They will be dividedπατὴρfatherἐπὶagainstυἱῷsonκαὶandυἱὸςsonἐπὶagainstπατρί,father,μήτηρmotherἐπὶagainstθυγατέραdaughterκαὶandθυγάτηρdaughterἐπὶagainstτὴνtheμητέρα,mother,πενθερὰmother-in-lawἐπὶagainstτὴνtheνύμφηνdaughter-in-lawαὐτῆςof herκαὶandνύμφηdaughter-in-lawἐπὶagainstτὴνtheπενθεράνmother-in-law

54Ἔλεγεν δὲ καὶ τοῖς ὄχλοις· ὅταν ἴδητε νεφέλην ἀνατέλλουσαν ἐπὶ δυσμῶν, εὐθέως λέγετε ὅτι ὄμβρος ἔρχεται, καὶ γίνεται οὕτως.

ἜλεγενHe was sayingδὲnowκαὶalsoτοῖςto theὄχλοις·crowds;ὅτανWhenἴδητεyou may seeνεφέληνa cloudἀνατέλλουσανrising upἐπὶfromδυσμῶν,the west,εὐθέωςimmediatelyλέγετεyou sayὅτιthatὄμβροςA showerἔρχεται,is coming,καὶandγίνεταιit happensοὕτως.so.

55καὶ ὅταν νότον πνέοντα, λέγετε ὅτι καύσων ἔσται, καὶ γίνεται.

καὶAndὅτανwhenνότονa south windπνέοντα,is blowing,λέγετεyou sayὅτιthatκαύσωνHeatἔσται,there will be,καὶandγίνεται.it happens.

56ὑποκριταί, τὸ πρόσωπον τῆς γῆς καὶ τοῦ οὐρανοῦ οἴδατε δοκιμάζειν, τὸν καιρὸν δὲ τοῦτον πῶς οὐκ οἴδατε δοκιμάζειν;

ὑποκριταί,Hypocrites!τὸTheπρόσωπονappearanceτῆςof theγῆςearthκαὶandτοῦof theοὐρανοῦskyοἴδατεyou know howδοκιμάζειν,to discern,τὸνtheκαιρὸνtimeδὲhoweverτοῦτονthisπῶςhowοὐκnotοἴδατεdo you knowδοκιμάζειν;to discern?

57τί δὲ καὶ ἀφ᾽ ἑαυτῶν οὐ κρίνετε τὸ δίκαιον;

τίWhyδὲnowκαὶevenἀφ᾽forἑαυτῶνyourselvesοὐnotκρίνετεjudge youτὸwhat isδίκαιον;right?

58ὡς γὰρ ὑπάγεις μετὰ τοῦ ἀντιδίκου σου ἐπ᾽ ἄρχοντα, ἐν τῇ ὁδῷ δὸς ἐργασίαν ἀπηλλάχθαι ἀπ᾽ αὐτοῦ μήποτε κατασύρῃ σε πρὸς τὸν κριτήν, καὶ ὁ κριτής σε παραδώσει τῷ πράκτορι, καὶ ὁ πράκτωρ σε βαλεῖ εἰς φυλακήν.

ὡςAsγὰρforὑπάγειςyou are goingμετὰwithτοῦtheἀντιδίκουadversaryσουof youἐπ᾽beforeἄρχοντα,a magistrate,ἐνinτῇtheὁδῷwayδὸςdo giveἐργασίανearnestnessἀπηλλάχθαιto have been set freeἀπ᾽fromαὐτοῦhimμήποτεotherwiseκατασύρῃhe may drag awayσεyouπρὸςtoτὸνtheκριτήν,judge,καὶandὁtheκριτήςjudgeσεyouπαραδώσειwill deliverτῷto theπράκτορι,officer,καὶandὁtheπράκτωρofficerσεyouβαλεῖwill castεἰςintoφυλακήν.prison.

59λέγω σοι· οὐ μὴ ἐξέλθῃς ἐκεῖθεν ἕως καὶ τὸ ἔσχατον λεπτὸν ἀποδῷς.

λέγωI sayσοι·to you;οὐcertainlyμὴnotἐξέλθῃςshall you come outἐκεῖθενfrom thereἕωςuntilκαὶevenτὸtheἔσχατονlastλεπτὸνleptonἀποδῷς.you may have paid.